Güvenlik Soruşturması Nedir?

 Özellikle kamuda çalışmak isteyen kişilerin merak ettiği bir konu olan Güvenlik Soruşturması, kamuda çalışmasına karar verilecek personellerin hakkında yapılan güvenlik araştırmalarını kapsayan b,r soruşturma sürecine verilen addır. Yalnızca kamuda çalışan kişilere değil TSK gibi daha birçok kuruluşta çalışacak kişiler üzerine yapılan yasal bir gerekliliktir.

Tam açıklama olarak tanımlamak gerekirse güvenlik soruşturması şu şekilde özetlenebilir.  Söz konusu kişinin adli sicil kaydında herhangi bir tehdidi durum olup olmadığı, kişinin yıkıcı ve bölücü faaliyetlerde bulunup bulunmadığı, kolluk kuvvetler tarafınca hala aranıp aranmadığı, istihbarat üniteleriyle ilişkisi ve ayrıca kolluk kuvvetlerle olan ilişik durumları tespit edilmek üzere mevcut kayıtlardan yapılan derin saptamalardır. Kişinin kimlik sorgulaması, mevcut ahlaki durumu, yabancılarla olan ilgisi ve hatta sır saklama yeteneği de bu araştırma çalışmalarına dâhildir.

Güvenlik Soruşturmasının Süresi Ne Kadardır?

Üzerine güvenlik soruşturması yapılmasına karar verilen şahsa ait yapılan güvenlik ve arşiv araştırmalarındaki taleplerin ilgili makama ulaşmasını takiben arşiv araştırma sonuçları en geç 30 iş gününde belli olurken, güvenlik soruşturması sonuçları ise en geç 60 iş günü içinde sonuçlanır. Bu veriler Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği 12. Madde çerçevesinde düzenlenmiştir. Burada dikkat edilmesi gereken iki önemli husus vardır.

Birinci husus; 30 iş günü ile 30 günün aynı şeyi ifade etmediğidir. İş günü hesaplamasına resmi tatiller ve hafta sonu tatilleri dâhil edilmediğinden, bu 30 iş günü 40 veya 46 günü bulabilir. İkinci dikkat edilmesi gereken husus ise buradaki sürelerin karar verme süresini kapsamadığıdır. Buradan anlaşılacağı üzere 30 iş günü içinde ilgili kurum cevap vermekle yükümlüdür.

İlgili kurumun beklenen cevabının ardından Değerlendirme Komisyonu tarafından verilecek kararla ilgili yönetmelikte bir düzenleme mevcut değildir. Bu sebeple güvenlik soruşturma süresi uzar. Bu bahsi geçen süre, Güvenlik Soruşturması için kesin olmamakla birlikte 8-10 ay gibi uzun sürelere çıkabilir. Güvenlik Soruşturma süreci uzayan adayların ise ilgili kuruma dilekçe vererek süreç hakkında bilgilendirilme hakkı vardır.

Güvenlik Soruşturma Sonuçları Hangi Durumlarda Olumsuzdur?

İdari mahkemeleri tarafından aykırı bulunan bazı hususlar vardır ve bu hususların tespiti sonucunda işlem iptal edilir. Güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanmasına neden olan bazı durumlar şunlar olabilir; icra takibi ya da hukuk davalarının dikkate alınması, söz konusu şahsın çalıştığı şirkete ait SGK kaydının incelemeye alınması, Sendika, dernek ve vakıf gibi kuruluşlarla olan bağlar. Bu hususlar Güvenlik Soruşturmasının olumsuz sonuçlanmasına neden olan durumlardan yalnızca birkaçıdır. Diğer durumlar ve hususlar şunlar olabilir;

  • Şahsın FETÖ ile irtibatı
  • Okul, üniversite, dershane, yurt ve kurs kayıtlarının karara dayanak yapılması
  • Söz konusu kişinin gazete ve dergilere abonelikleri
  • Şahsın finans kuruluşları ve Bank Asya ile olan ilişkileri
  • Kişinin otel ve pansiyonlara olan kayıtları
  • Söz konusu kişinin hakkında verilen soyut ifadeler
  • Şahsın memuriyet öncesi olan sosyal medya paylaşımlarının dikkate alınması
  • Söz konusu kişinin telefon ve internet geçmiş kayıtlarının incelenmesi
  • Söz konusu kişinin ahlaki durumu
  • Şahsın anne, baba, kardeş, çocuk ve eşi hakkında itibari bilgiye ulaşılması veya mahkeme kararları
  • Şahsın dini, siyasi ve etnik özelliklerinin dikkate alınması
  • Söz konusu sahsın dayı, amca, teyze, hala, yeğen ve kuzen gibi akrabaları hakkında istihbarı bilgi alınması veya mahkeme kararı olması
  • Söz konusu kişiye ait hükmün açıklanmasının geriye bırakılması kararının göz önünde bulundurulması ve olumsuz bulgulara rastlanması
  • Söz konusu şahsın beraat veya takipsizlik kararının dikkate alınmadığı gibi olumsuz Güvenlik Soruşturması sonucu için dayanak olarak kullanılması.

Kaynak: https://kadimhukuk.com.tr/makale/guvenlik-sorusturmasi-ve-arsiv-arastirmasi-nedir-nelere-bakilir-ne-yapmaliyim/